نجف آباد اززمان شاه عباس تاسیس شده است. ‏وي عده ای از زندانیان سیاسی ترک و لر و بلوچ و تاجیکی و عرب را به این منطقه آورده و اسکان ‏داده و مشغول زراعت کرده است و زمین های زراعتی نجف آباد یادگار آن دوره است. نقشه شهر را ‏هم شیخ بهایی کشیده است به همین دلیل است که نجف آباد از نادر شهرهای قدیمی است که از ‏ابتدا با نقشه ساخته شده و کوچه های کج و معوج ندارد و خیابان ها صاف هستند. نجف آباد شهري ‏چون يك «روستای بزرگ» است، این شهر با آنهمه شهرتش هنوز خیلی فقير است .‏
يكي از دلايل فقر شهر هم این است که «فریدن» زیر آب رفت و ساکنان آن به نجف آباد کوچ ‏کردند. از روستاهای اطراف هم به آنجا آمده اند و چون آنها فقير بودند جمعیت شهر هم اینگونه ‏زیاد شده و شکل گرفته است. ضمن اینکه به دلایل سیاسی نيز به اين شهر رسیدگی نمی کنند. به ‏قول مهندس محمود حجتي نزديكي نجف‌آباد به اصفهان معايب و محاسني داشته است. از محاسن ‏آن دسترسي به امكانات شهري چون اصفهان بوده و از معايب آن تبديل شدن نجف‌آباد به حاشيه‌ي ‏اصفهان و منطقه‌ي مهاجرنشين. آنانكه از روستا‌ها به شهر مهاجرت مي‌كنند و در اطراف شهر سكني ‏مي‌گزينند آنجا را به محله‌اي شبيه اسلامشهر براي تهران تبديل مي‌كردند كه در چند سال اخير ‏جلوي اين روند گرفته شده است. البته پيش از انقلاب پس از آن نامهرباني ساخت قدرت با فضاي ‏سياسي اين شهر نيز در ركود آن بي‌نقش نبوده است.‏
‏ يكي از نكات مهمي كه از منظر جامعه‌شناسي شهري و جامعه‌شناسي توسعه، توجه انسان را به ‏خود جلب مي‌كرد اين بود كه نجف آباد با وجود آنکه اززمان شاه عباس تاسیس شده اما هنوز شهر، ‏به معنای دقیق کلمه نشده و به یک روستای بزرگ با خیابان های آسفالته شبیه تر است. نجف آباد ‏در 25 کیلومتری اصفهان قراردارد و اکنون اين دو شهر به هم چسبیده اند. به محض اینکه از یک ‏پل هوایی عبور می کنیم تا از محدوده نجف آباد وارد اصفهان شویم گویی وارد جهان دیگری ‏شده‌ا‌یم. این هم نمونه ای از مدل توسعه نامتوازن در ایران است. از شهری توسعه نیافته با ‏ساختمان‌های یک یا دو طبقه ناگهان به شهری مدرن وارد می شویم. شکاف توسعه را در همین جا ‏هم می توان دید. نمونه نجف آباد در استان‌ها و شهرهاي ديگري نيز قابل مشاهده است. نماز جمعه يكي از شئون حكومتي است و نجف آباد شهری مذهبی است اما در موقع نماز جمعه با ‏وجود دستور قرآن مبنی بر اینکه وقتی نداي اذان و نماز جمعه را شنیدید تجارت را رها کنید و به ‏نماز بپیوندید فروشگاههای اطراف میدانی که مسجد جامع شهر در آن قرار دارد و محل برگزاری ‏نماز جمعه است باز بود و افراد به کاسبی و تجارت خویش مشغول هستند . از نجف آباد كه به اصفهان مي‌آيیم ناگهان از یک روستای بزرگ وارد شهر اصفهان ‏می‌شویم. جهان توسعه نیافته ای درست در کنار شهری توسعه یافته. این اغتشاش و شکاف در ‏فضاهای کالبدی نیز انعکاس و انتشار یافته است